Wapen van Vlokhoven  
 
Empty
Capita Selecta
Empty
Empty
 
Empty

Capita Selecta

Verbreking fiscale eenheid

Bij bedrijfsoverdracht is het van groot belang om in de overwegingen te betrekken of de te verkopen B.V. of N.V. deel uitmaakt van een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting (VPB) en/of de omzetbelasting (OB).

Bij levering van de aandelen wordt de fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting van rechtswege verbroken en wordt de verkochte vennootschap vanaf de notariŽle leveringsdatum in beginsel zelfstandig belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. Mogelijkerwijze gaat de koper met de verkochte vennootschap een nieuwe fiscale eenheid aan met als gevolg dat de koper dan koper belastingplichtig wordt in plaats van verkoper. Voor de omzetbelasting eindigt de fiscale eenheid overigens niet van rechtswege. Verkoper en/of de te verkopen vennootschap moeten hierom expliciet schriftelijk verzoeken bij de fiscus. Dit verzoek dient uiterlijk op de dag van de aandelenoverdracht bij de fiscus te worden ingediend.

Indien de verkoop en levering nu in de loop van een boekjaar plaatsvindt, is het van belang om in de koopovereenkomst vast te stellen aan de hand van een tussentijdse fiscale balans wat ten laste van de te verkopen vennootschap nog aan vennootschapsbelasting en/of omzetbelastingmoet worden betaald. Deze bedragen moet de te verkopen vennootschap namelijk nog aan de verkoper betalen, nu de verkoper immers als hoofd van de fiscale eenheden deze bedragen over het lopende jaar nog aan de fiscus moet betalen. Ook zal moeten worden bepaald dat eventuele belastingrestituties aan de verkochte vennootschap die betrekking hebben op de periode voor overdracht van de aandelen aan koper alsnog ten gunste van verkoper komen, althans voorzover deze vordering tot belastingrestitutie niet in de overnamebalans is opgenomen. In het geval deze restitutievordering wel in de overnamebalans is opgenomen en vervolgens door de fiscus aan de verkoper wordt uitgekeerd, dient verkoper dit bedrag uiteraard door te sluizen naar de verkochte vennootschap.

Voor de koper is van belang dat hij in het overnamecontract gevrijwaard wordt van aansprakelijkheid van de verkochte vennootschap, voor schulden van de fiscale eenheid van verkoper. Als gewezen lid van die fiscale eenheid blijft de verkochte vennootschap namelijk hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden, die de fiscale eenheid van verkoper op de datum van levering van de aandelen aan koper nog aan de fiscus heeft. De verkochte vennootschap zou dus kunnen worden aangesproken voor belastingschulden van groepsmaatschappijen van verkoper.

Uiteraard is het praktisch om de aandelenoverdracht op de eerste dag van een maand te doen, maar in de relatie tot de fiscus geldt een marge van 5 dagen. Als notariŽle levering binnen 5 werkdagen voor of na de eerste dag van de betreffende maand geschiedt, dan mag je de eerste dag van de maand als einddatum van de fiscale eenheid beschouwen.

In dit verband verwijs ik naar het arrest My Point/IPG van Hof Arnhem d.d. 14-02-2012, JOR 2012/138. In deze kwestie deed zich voor dat in de koopovereenkomst onder meer het volgende was bepaald:

Parties shall cause the Company and any member of the IPG Group to have settled all outstanding inter-company balances; (.) This Agreement and the documents referred to in it set out the entire agreement and understanding between Parties in respect of the subject matter of this Agreement. This Agreement and the documents referred to in it supersede all previous discussions, understandings or letters of intent which shall cease to have any further force or effect. Dissolvement and annulment Each of the Parties hereby waives the right (.) (iii) to amend the consequences of this Agreement, all as from the moment of its execution and accepts such waiver by the other Parties

Probleem was echter dat de verkochte vennootschap nog over voorgaande jaren vorderingen had op de verkoper als hoofd van de fiscale eenheid. Koper wilde deze vorderingen verrekenen met de betaling van het tweede deel van de koopsom. De Verkoper verzette zich hiertegen en kreeg het Hof aan haar zijde. Het Hof oordeelde immers: "In afwijking van het standpunt van MyPoint c.s., is het hof van oordeel dat uit de hiervoor geciteerde artikelen uit de koopovereenkomst, mede gezien in de context van de gehele overeenkomst, duidelijk naar voren komt dat alle inter-company vorderingen van Pluspoint enerzijds en de overige vennootschappen van de IPG groep anderzijds dienden te zijn afgewikkeld voorafgaand aan de overdracht van de aandelen en dat daarna ter zake tussen Pluspoint en de overige vennootschappen van de IPG groep niets meer zou zijn af te rekenen. Deze uitleg betekent, anders dan MyPoint c.s. menen, niet dat MyPoint c.s. op 8 oktober 2008 geen andere keus zouden hebben gehad dan de koop van de aandelen te weigeren. De stelling van MyPoint c.s. dat ten tijde van de onderhandelingen en de overdracht van de aandelen de omvang van de vordering van Pluspoint in verband met de vennoot¨schaps¨belasting over 2007 en 2008 nog niet bekend was, neemt immers niet weg dat in hun visie een desbetreffende inter-company vordering van Pluspoint op IPG bestond. MyPoint c.s. hadden dan ook desgewenst voor deze inter-company vordering een van artikel 5.2.3 aanhef en onder (i) afwijkende regeling in de koopovereenkomst kunnen doen opnemen. MyPoint c.s. kunnen niet worden gevolgd in de door hen voorgestane uitleg, te weten dat op 8 oktober 2008 zoveel als mogelijk diende te zijn voldaan, maar dat niet elk bedrag dat op 8 oktober 2008 nog niet was betaald, nooit meer zou behoeven te worden betaald. In het bijzonder het bepaalde in artikel 20 van de koopovereenkomst brengt mee dat MyPoint geen (tegen)vordering op IPG te gelden kan maken, nu zij in dat artikel er expliciet afstand van heeft gedaan de consequenties van de koopovereenkomst te wijzigen 'all as from the moment of its execution'. Indien de zienswijze van MyPoint c.s. zou worden aanvaard, zou dat echter wel op een zodanige wijziging neerkomen. De conclusie is dat MyPoint c.s. bij de koopovereenkomst afstand hebben gedaan van een eventueel nog bestaande inter-company vordering van Pluspoint op IPG na 8 oktober 2008. Daarmee verhoudt zich niet dat MyPoint c.s. in deze procedure een beroep doen op verrekening van het door hen aan IPG verschuldigde bedrag met een aan MyPoint gecedeerde inter-company vordering van Pluspoint ter zake van vennootschaps¨belasting over 2007 en 2008, noch dat MyPoint in reconventie aanspraak maakt op betaling van het desbetreffende bedrag. De stelling van MyPoint c.s. dat Pluspoint geen partij is bij de koop¨overeenkomst kan hen tegen deze achtergrond niet baten. De conclusie is dat de grieven II en III niet kunnen leiden tot vernietiging van het bestreden vonnis."

Ook dient in het kader van een bedrijfsoverdracht gewezen te worden op de sanctie bij verbreking van de fiscale eenheid. Als de verkochte vennootschap vermogensbestanddelen aan een andere tot de fiscale eenheid behorende vennootschap heeft overgedragen, terwijl de boekwaarde lager is dan de waarde in het economisch verkeer, dan wordt bij overdracht tijdens de duur van de fiscale eenheid niet over dat waaardeverschil afgerekend. Deze overdracht van vermogensbestanddelen betreft echter een zogeheten besmette transactie. Bij verbreking van de fiscale eenheid door levering der aandelen aan de koper moet over de meerwaarde van de overgedragen vermogensbestanddelen alsnog worden afgerekend met de fiscus. De herwaardering wordt geacht plaats te hebben gevonden op het tijdstip net voor de aandelenoverdracht aan koper.